Gustaf Fröding: 'Tiga och tala'

 

Tiga och tala

 

Varföre skulle du mässa

också din själs litania,

också din sorgs miserere?

Hånande ögon bevaka

den, som har blottat sin sorg.

Stoltare vore att pressa

smärtan i barmen där nere

hårt och beslutsamt tillbaka,

än att den förs i det fria

naken kring gator och torg!

 

Klangen, som världen behöver,

är ej ett vekt miserere –

tonen, som läte sig vässa

uddvass till pil eller klinga

finnes väl ock i din barm.

Smärtan, som bundits där nere,

skall, när en tid har gått över,

väpnad från fot och till hjässa

upp ur sitt fängelse springa

djärv som befriande harm!

 

Sanning till hälften du säger,

harm vill till vapen jag smida,

dock skall ej smärtan, ej sorgen

tigas ihjäl, ty att tiga

är hos en sångare brott.

Stoltare är det att stiga

mitt ibland vimlet på torgen

fram med all sorg, som jag äger,

tolk för de tyste, som lida,

tiga och lida blott.

 

Ord och Bild 1893

 

 

Silence and speech

 

Why even think of intoning

also your soul’s litania,

your sorrow’s whole miserere?

Mocking eyes are on the lookout

for one who sorrow just bares.

It would be wiser to stifle

all pain one feels in one’s bosom

firmly and quite without mercy

than to display it in public,

naked in streets and on squares!

 

What the world needs does not sound like

some puny, long miserere –

rather the tone made for honing,

sharpened to sword-blade or arrow,

which in your breast too resides.

Pain that lies captive within you

will, when a fair time’s expired,

clad top to toe in strong armour

leap from its long-suffered prison,

bold in its righteous hurt pride!

 

It’s but a half-truth you’re speaking,

hurt pride I’ll forge as a weapon,

but neither sorrow nor pain shall 

be silenced, since for a singer

to remain silent’s a crime.

Wiser would be to step forward

from crowds on squares in great numbers

with all my own sharpened sorrow,

speak for the silent who suffer

and, without voice, can just pine.

 

Ord och Bild 1893

 

Emil Hagström: 'Vad kan jag'

 

Vad kan jag

 

Vad kan jag väl tänka

att ge dig, min vän?

Din själ är så hemlös,

din längtan så stor.

 

Vad kan jag väl tänka

att ge dig, min vän?

Jag är lika fattig

och hemlös som du.

 

 

What possibly

 

What possibly can I

e’er give you, my friend?

Your soul is so homeless

your longing so great.

 

What possibly can I

e’er give you my friend?

For I’m just as poor and

As homeless as you.

Gustav Fröding: 'En rackelhane'

 

En rackelhane

 

Jag har hört om en rackelhane,

som blev illa med hagelskott skjuten,

att det skottet blev icke hans bane,

fastän en av hans vingar blev bruten,

 

och att sedan den rackelhanen

icke alls blev av hunden funnen,

utan hängde allt kvar i granen,

tills all fara för skott var försvunnen,

 

och att sist föll han ned som ett knyte

av nyss plockade blodiga fjädrar

och förunderligt nog blev ej byte

för en räv eller annat, som vädrar.

 

Och rackelhanen han slog sig

allt fram genom höst och vinter

och höll sig ur vägen och drog sig

djupt in i sin skogs labyrinter.

 

Hans ståtliga skoft är förslitet,

han flyger ej mera, han kryper,

kan i torrväder småflaxa litet,

men icke när droppregnet dryper.

 

Dock när sent i en våraftons tystnad

någon fågel högt upp han ser kretsa,

kan den synen till ärelystnad

rackelhanen hetsa.

 

Han gör några krax, vilka tyckas

liksom hesa av hosta och snuva,

några krax, några flax, vilka lyckas

blott slå kull honom själv på en tuva.

 

Så ock går det oss äldre poeter,

som se yngre uppstiga från grenar,

när vi hetsa vår vingskjutna meter

till en sångflykt, som snubblar på stenar.

 

10.2 1898

 

 

A Rackelhahn

 

Of a rackelhahn I’ve heard a story –

one by buckshot quite horribly battered

the shot proved not fatal, just gory,

with a wing badly broken and tattered.

 

and this same black grouse cum capercaillie

by none of the hounds was located,

for it clung to its pine tree branch gamely

till the danger of more shots had faded.

 

And at last with a thud it descended 

like a fistful of plucked bloodied feathers,

and strange to tell no fox could scent it,

nor could other beasts out in all weathers.

 

And the rackelhahn through fall and winter

kept on going and could just survive,

for on beaten tracks ne’er it did venture,

and in forest’s vast maze it did hide.

 

Its fine tail is all ragged and cluttered,

it attempts no more flying, it crawls,

in dry weather it tries a quick flutter,

though when rain comes it just sits and sprawls.

 

But when late in the stillness of springtime

A bird’s seen gyrating up in the sky,

the poor rackelhahn feels it’s high time

to spur on its ambition and try.

 

So it makes an attempt at some cawing

more like sniffs or some coughs from its stomach,

a few caws, a few flaps end up flooring

the poor winged rackelhahn on a hummock.

 

Likewise we, ageing poets, life curses

when the young ones take flight on their own,

while we spur on our wing-broken verses

to make song-flights that stumble on stones.

 

10.2 1898

 

P.C. Boutens: [Andries de Hoghe]: 'Negende Strofe'

 

Negende Strofe

 

Daar is niet éen die eenzaam gaat als ik,

en geen der andren draagt zijn harts geheim –

dit donker zaad dat zwelt naar lichten bloei,

dit stomme leed dat hijgt naar luid geluk –

in zulk een klem van onverbreekbaar zwijgen.

Want als een kind, in vroegste jeugd verdoold

naar een ver land, moeder en moedertaal

alleen nog weet als felbewust gemis,

ergens achter den bleeken horizon

een lang verloren onbereikbren schat;

en als zijn hart in druk van smart of vreugd

zich uit moet spreken aan een ander hart,

keert het vreemd woord in ledige echo weder,

ijdel en dood zoodra zijn mond het sprak –:

zóo, waar ik door de lichte volten dwaal

van dit ontelbaar levendschoone volk,

wenken van de overzij der dubble stilte

oogen alzijds mijn oogen als gelijken,

en mijn hart bonst in luideloozen zang;

maar als mijn schuwe groet hun nadertreedt,

en van hun lippen ruischt het helder antwoord,

dan voel ik hoe ik nimmer halen zal

den simplen aanslag van dien heemschen toon,

en ’t teedre lied blijft op mijn lippen stom...

En andren onderwijl, als duistre schimmen,

met oogen achter schaduwmom versmeuld,

sluipen en duiken door het dichtst gewoel,

en vaak benadert mij hun half gebaar

als een dof grijnzen: ‘gij zijt éen van ons’ –

en van hun lippen valt een heesch gefluister,

een taal waarin geen schepsel zingen kan,

maar waarvan iedre klank mijn hart doorpriemt

en ieder woord mijn diepste wezen schokt,

en tranen wellen, die mijn oogen branden...

O daar is geen die eenzaam gaat als ik!

 

 

Ninth Stanza

 

There’s no one else as lonesome as I am,

no others who heart’s secret have to hold –

this small dark seed that swells to light full bloom,

this mute distress that yearns for loud delight –

in such a vicious state of lock-jaw silence.

Just as a young child who has lost his way

to some far land, mother and mother tongue

knows only as a starkly conscious loss,

somewhere beyond horizon’s distant rim,

a treasure that is lost and out of reach;

And as his heart impelled by pain of joy

must needs express this to some other heart,

the strange word as an empty echo then returns,

worthless and dead as soon as it’s been said –:

so too, as I roam through the light errings

of this uncountable and beauteous folk,

from the far side of double silence eyes

wave everywhere to my own eyes as equals,

and my heart pounds in what is soundless song;

but as my timid greeting reaches them

and the clear answer murmurs from their lips,

I then feel how I never shall attain

the simple lightness of that homespun tone,

and on my lips the tender song stays mute…

And others meanwhile, as if murky spectres,

slither and dive where turmoil is most dense,

and often their half-gesture reaches me

like some dull sneering: ‘you are one of us’ –

and from their lips hoarse whispering is heard,

a language that no human tongue could sing,

but every sound of which bores through my heart

and every word my deepest being shocks,

and tears well up that cause my eyes to burn…

‘Oh, no one is as lonesome as I am!

 

There is now general agreement that Boutens was the author of poems by 'Andries de Hoghe'. See, for example here. 

 

 

 

 

 

P.C. Boutens: 'Gedroomd ontwaken'

 

Gedroomd ontwaken

 

In ondiep water, in het grauwe dagen,

     Ontwaakt de ziel, een afgedreven boot,

Die stuurloos aan den diepen droom ontdragen

         Den bodem der bewustheid stoot.

 

Het oog schouwt hulpeloos den leêgen schouder

     Waar straks uw oog in liefde lag gebed.

En ergens rilt het leven schaamler, kouder

         Dan leven uit den dood gered.

 

’t Vertrouwen van de halfgereefde zeilen

     Druilt als vermachtloosd denken langs den mast.

Wie gaat de mogelijke geulen peilen?

         Wie licht den waardeloozen last?

 

En telkens stokt het hart zich te verbeelden

     Nooit meer vervulbare barmhartigheid,

Teêrste afscheidszorg waarmeê uw hand 't bedeelde,

         Verslapen dood die pijnloos scheidt.

 

 

Dreamed awakening

 

In shallow water, in the dawn’s grey sheening,

     The soul awakes, a boat that’s anchorless,

And borne ungoverned from the depths of dreaming

         It meets the floor of consciousness.

 

The eye views helplessly the empty shoulder

     Where your eye just now lay, in love’s warm nest

Life gives a shiver and feels sparser, colder

         Than life that’s just been saved from death.

 

The confidence that half-reefed sails inspire

     Like thought unmanned now drags against the mast.

Who’ll gauge the channels that great care require?

         Who’ll lift the worthless load if asked?

 

The heart stalls every time it might be shown it:

     Compassion that it never more can gain,

The gentlest grief with which your hand bestowed it,

         Death slept through without parting pain.

 

This poem was first published in Elseviers geïllustreerde maandschrift, (I 1925, August, p.31) and included in the collection Bezonnen Verzen (1931). The handwritten version was included in a letter to Jo Landheer, dated 20 May 1924.

P.C. Boutens: 'Geven en nemen'

 

Geven en nemen

 

Zo komt er nooit een eind aan ’t geven:

Ik geef – maar wat ik geef, blijft mijn…

De wondre dingen van dit leven

Willen niet weggeschonken zijn.

 

’k Zocht u met schatten ongewogen,

En ledig keerde ik van de reis.

Ik look de blijdschap mijner oogen

In schemer van berooid paleis…

 

De schaamle sterfelijke bloemen

Die ik u in de avond bracht,

Met zoveel eeuwigs niet te noemen

’t Schoot vleuglen in de stille nacht:

 

Ik waak bij de eerste morgenstralen,

Of gistren als een droom ontglee:

Ik wandel door de lichte zalen:

Elk ding is op zijn oude steê...

 

Geven is licht, maar o ontvangen –

Daar is geen werk zo zwaar als dit.

En lange weeën van verlangen

Bereiden ’t vluchtigste bezit…

 

Nu zult gij zelve moeten komen

En winnen wat u lust van ’t mijn:

Het wil begeerd zijn en genomen,

Het wil niet weggegeven zijn!

 

 

Giving and taking

 

No end then ever comes of giving:

I give – but what I give stays mine…

The wondrous things we know while living

To be as gifts though will decline.

 

With unweighed treasures did I seek you,

And empty-handed I returned.

Shut in the joy with which to greet you

In palaces where light was spurned.

 

The paltry short-lived flowers I brought you

At eventide as light did fade,

With much eternal I had sought too,

Grew wings within night’s silent shade:

 

I wake up just as day is dawning,

The past day like some dream effaced:

I walk through halls that light’s adorning:

And all’s in its appointed place..

 

Giving’s easy, but oh receiving –

There is no task as hard as this.

And pangs of yearning lead to seizing

But brief possession of such bliss.

 

You must come here, your will unshaken,

And win what you desire of mine:

It will be craved and to be taken,

To be a gift though will decline!

 

 

This poem was first published in De Gids in November 1911 and included in the collection Carmina (1912). The portrait painting by W.A. van Konijnenburg is from 1914.

Herman de Coninck (1944-1997): 'Poëzie'

 

Poëzie

 

Niet Alice in Wonderland,

maar Alice net terug: is dit weer

een nieuw wonderland? Nee, dit is gewoon,

na lange afwezigheid, de werkelijkheid.

Was ook de politiek maar zo, dit

in de realiteit aankomen als in een

ouwe fermette, en zeggen: dit is een

dragende muur, die laten we staan,

die en die muren moeten weg, daar

maken we grote ruimtes van.

 

 

Poetry

 

Not Alice in Wonderland,

but Alice just back: is this yet

another wonderland? No, it is, after

a long absence, simply reality.

If only politics was like that, this

arrival in reality as if in an

old smallholding and saying: this is a

bearing wall, we’ll leave it alone,

this and that wall must go, by so doing

we will create lots of space.

 

 

 

Albert Besnard: 'Verleden' (PS 75)

 

VERLEDEN

 

Uit melodie en licht werd elke ziel geboren,

Eenzelvig in de ban van haar persoonlijkheid,

Maar het verleden blijft in haar verlangen gloren.

De druppel heugt de zee van zijn oneindigheid.

 

In de avond raken haar de mythen en legenden.

Die resoneren op de spiegeling der maan.

Uit runen roept de demon van de onbekende

Die in gestorven tijd zijn adem heeft verdaan.

 

Aanhanklijk ducht de mens de tekens van het weten

Van een bewogen hand, die kerfde tot de steen.

Het woord verrukte haar; zij heeft het lang vergeten,

Want Gods gedachte ging door haar verleden heen.

 

De doden zijn vergaan in schaduw der gebouwen.

En de ademloze steen weerhoudt de warme hand.

Als de echo’s van het licht in duisternis vergrauwen,

En stervend wachten als Gods tekens aan de wand.

 

PAST

                                                                                            

From memory and light each human soul was born, 

Uniquely spellbound by her personality, 

The past though in her longing lingers on as dawn,

Each drop recalls the sea of its eternity.

 

At eventide she senses legends and old myths   

Which start to resonate with moon’s reflected grace.

The demon the unknown retrieves from runic script

Which in lost ages his own breathing has laid waste.

 

With reverence man feared the signs of knowledge gained 

by skilful hands in motion fashioning the stone. 

The word entranced her; though forgotten it remained,

For God’s thought passed right through her past and then was gone.

 

The dead have perished in the buildings’ barren shade.

And the unbreathing stone holds the warm hand in thrall.

Just as the echoes of the light to darkness fade

And dying guard as God’s own writing on the wall.

 

 

Translated in collaboration with Albert Hagenaars

Poetic Synapses 75