Knut Ødegård: 'Det hemmelege, det går langsamt'

 

Det hemmelege, det går langsamt

 

Dei gamle syklar finst i kjellarane 

inst i eit fuktig mørker

og på lofta: dekte av eit tynt lag

av det tørre lyse støvet. Syklar med hjula stivna

i den siste dreining dei stod i for dei vart forlatt,

gjevne over til inntørkinga eller oppløysinga

i våt rust: Den hemmelege nedbrytinga, den langsame.

 

Eikene, utspilte frå sentret, usynlege

i høg rørsle ytste fart. Om nettene: dynamoen

kopla inn til den seige gummien, det ujamne lyset

flakkar etter vegen.

Eit fint nett av tynt spinn har lagt seg over eikene,

gummien svulle ut i mørke skorper under dei tynne

klebrige trådane: Små tørre venger klistra fast,

det er vanskeleg å få auge på det svarte insektet.

 

Eg sit med eit fotografi av far. Han har stige ned

av sykkelen som han stør tett inn mot kroppen:

Fingrane strammar om styret.

 

 

What is secret is slow in moving

 

The old bicycles stand in basements

deep in dank darkness

and in the attic: covered by a thin coating

of dry light dust. Cycles with wheels stiffened

in the final turn taken before being deserted,

abandoned to mummifying or dissolving

in wet rust: The secret, the slow decomposition.

 

The spokes, bulging out from the hub, invisible

in swift motion at top speed. At nights: the dynamo

thumbed over onto the tough rubber, the irregular light

flickering for the road.

A fine tracery of thin spider’s web covers the spokes,

the rubber swollen out in dark scars under the thin

gluey strands: Small dry wings are stuck fast,

it is difficult to catch sight of the black insect.

 

I sit with a photograph of my father. He has just got off

the bicycle which he props up close to his body:

His fingers grip the handlebars.

 

Bjørn Aamodt: 'Ingenting'

 

Ingenting

 

Under en blågrå kveldshimmel bakker det svarte skroget

som vi har brukt fem dager på å losse

ut i havnebassenget, krenger forbi kornsiloen,

 

og retter seg opp i utseilingsleden med grønn lykt

på styrbord side. Ingenting

sier snøfnuggene

 

som smelter på den varme håndbaken min. Ingenting

sier vintervinden i den tomme havnegaten,

og jeg føler blodet dunke

 

seg gjennom kroppen i sitt lukkete kretsløp.

Og snøen

som banker stillferdig på og sier ingenting.

 

 

Nothing

 

Under a blue-grey evening sky the black hull

that we have spent five days loading reverses

out into the harbour basin, heels past the grain silo,

 

and rights itself in the sailing channel with a green light

on the starboard side. Nothing

the snowflakes say

 

that melt on the back of my warm hand. Nothing

the winter wind says in the empty harbour street,

and I feel the blood pounding

 

its way through the body in its closed circuit.

And the snow

that unobtrusively knocks and says nothing.

Joan van den Heuvel (1858-1915): 'Het beestenhok'

 

HET BEESTENHOK

 

Mijn vader was een wijs man,

Stil, in zich zelf gekeerd,

Die met zijn handen werkte,

En's zondags ijv’rig kerkte;

Ik hield hem voor geleerd.

 

Eens... heden denk ik ereis d’ran;

Zo’n zomermiddag was ’t ...

’k Zat in de binnenkamer,

Luist’rend naar vaders hamer,

Bij d' altijd dichte kast.

 

Juist toen kwam vader binnen,

Met opgestroopte mouw.

Ik trad schroomvallig nader:

Wat bergt de kast toch, vader?

Toe, vader, zeg het nou!

 

Hij stond maar kort te zinnen.

Toen heeft hij dit gezeid:

Daar achter zitten beesten,

Van d’ergste, meest gevreesde:

En ieder beest, dat bijt.

 

Ik bleef verschrokken staren,

Daar vader nooit bedroog;

Doch moest ik wel bedaren,

Toen ’k nimmer kon ontwaren,

Dat enig beest bewoog.

 

Ik kon ’t mij niet verklaren;

Toch bleef de vrees mij bij.

Eens kwam ik aangelopen.

De binnenkast stond open.

Ik zag een bokenrij.

 

 

THE BEASTIE BOX

 

My father was a wise man

A silent introvert,

With hands an eager beaver, 

In church a staunch believer;

His mind seemed so alert.

 

One summer day ... like this one ...

I sat indoors and dozed

Despite my father’s clamour

While pounding with his hammer

A box whose door stayed closed.

 

Just then my father entered,

His forearms in full view.

I timidly approached him,

What’s hidden there, I coaxed him?

Oh father, tell me do!

 

He paused just for a moment.

Then this was what he said:

Inside are horrid beasties,

With fearful, gnashing teethies

That bite and wish you dead.

 

I stared in blank amazement,

For father never lied;

Though gradually my fearing

Grew less from never hearing

A single beast inside.

 

I could not quite explain it;

My fear still gave me looks.

One day I passed beside it

Its door was open wide – it

Contained a row of books.

 

 

Wim Brands: 'Ruimtevaart'

 

Ruimtevaart

 

Mijn grootouders geloofden niet dat een mens

op de maan kan lopen. Verzonken bij

de mogelijkheid van daar wonen

 

in stilzwijgen. Mijn grootvader zag als kind

bij het inspecteren van zijn strikken

eens een engel vallen.

 

Hij had haar gekalmeerd en verteld dat

een van zijn eenden het vliegen

ook was verleerd.

 

Mijn ongeloof beantwoordde hij

met schouderophalen en zei

dat ik te jong was

 

om het verschil te begrijpen tussen

vruchteloos opstijgen en

noodgedwongen

 

afdalen.

 

 

Space travel

 

My grandparents did not believe a human

can walk on the moon. At the possibility

of ever living there they relapsed

 

into silence. As a child my grandfather

while inspecting his snares had once

seen an angel falling.

 

He had calmed her down and told her

that one of his ducks had also

forgotten how to fly.

 

He responded to my disbelief with

a shrug of the shoulders and said

that I was too young

 

to grasp the difference between

fruitless ascent and

inescapable

 

descent.

 

 

Justus de Harduyn (1582-1636): 'Blind man...'

 

Blind man, die onbeschaemt met u ruysschende liere

     Gaet bedelen u broot nu hier ende nu daer,

     Ghy en leeft niet alleen in teghenspoede swaer;

K’ben ook mijn ooghen quijt die ick achte soo diere.

 

Even ghelijck als ghy, o lierman goedertiere,

     Is ghequetst, is ghewondt mijns sichts ghestraelte claer:

     Maer u mis-rief dat wort gheclaeght int openbaer,

En t’mijne, waer ick comm’, en acht men niet een ziere.

 

     Ghy treurt in aermoe swaer, en ick in droeve smert;

     U lif tochte ghy souckt, en ick troost voor miin hert:

Maer niemant, als van u, en heeft met my melijden.

 

     En noch is tusschen ons een ander onderscheyde:

     Ghy wort van eenen hondt ghetrau welijck gheleydt,

En ick van een blind kindt, dat m'alom leydt besiden.

 

 

Blind man, who with your hurdy-gurdy’s buzzing drone

     Beg unashamedly for bread both here and there,

     You’re not alone to live in hardship, deep despair;

I too have lost the eyesight I so dearly owned.

 

For just like you, good-natured hurdy-gurdy man,

     My once clear vision’s muddied, shot are both my eyes;

     Though with your loss all openly can empathise,

Where’er I go, my hurt’s considered as a sham.

 

     You mourn your great privation, I my pain and smart;

     You seek your livelihood, I solace for my heart:

But no one, as with you, with me can sympathise.

 

     One further difference exists that should be said:

     You by a faithful dog are guided and are led,

Whilst a blind child leads me astray, in every wise.

 

 

 

 

Daniël Heinsius (1580-1655): 'Geluckich die int veldt...'

 

     Solvi non possum, nisi magis constringar

 

Geluckich die int veldt, int midden van de lanssen

En van de sweerden bloot den droeven dans mach danssen,

     Die wy al moeten gaen, en vallend' in het sandt

     De leste voetval doet voor Godt en voor zijn landt.

 

Maer my ellendich mensch, die strijdt hebb' aengenomen

Vol vreucht en vol verdriet, wordt oock de doot benomen.

     Mijn vyandt is mijn lief: die mij de strijdt aandoet

     Die acht ick bovenal, die wensch ick dobbel goet.

 

Haer sweert is haer gesicht, de lanssen zijn haer woorden,

Daer zy my mede quetst: haer armen sijn de koorden,

     Daer zy my mede bindt; de pijlen die ick vlie,

     Dat sijn de oogen self, die ick soo geerne sie.

 

O vriendelick gewelt! waer soud' ick konnen loopen,

Daer ick gebonden ben met sulcke soete knoopen?

     O vyandt die ick soeck! ô lijden sonder pijn!

     Ick moest om los te gaen noch meer gebonden sijn.

 

 

     Solvi non possum, nisi magis constringar

 

Happy the man in battle midst the pointed lances

Who by the unsheathed swords is forced to dance sad dances,

     As all of us must do, and falling in the sand

     His final footstep takes for God and for his land.

 

But I, oh wretched man, who battle has accepted

With all its joys and woes, from death have been excepted.

     My foe is my sweet love: she who against me fights

     I honour above all, would double her delights.

 

Her sword is her fair face, her lances are but her words

With which she torments me: her arms are the kindly cords

     With which she binds me tight; the arrows which I flee

     Are but her very eyes, which I so love to see.

 

Oh amicable force! Where could I try escaping

Since I am bound with knots so sweet of her own making?

     Oh, foe that I would seek! Oh, suff’ring without pain!

     Only with tighter bonds can I be free again.

 

Ferdinand Vercnocke: 'Bij Rembrandt's 'Man met den helm'' (PS 70)

 

BIJ REMBRANDT’S

‘MAN MET DEN HELM’

 

Duister de wand en duister mijn gewaad,

duister mijn blik en duister mijn gelaat.

 

Ik leef verborgen en blijf onbekend,

ik ben de stilte en diep gepeins gewend.

 

Ik heb noch vrouw noch vrienden, zoon noch meid,

om mij is nood en heilige eenzaamheid.

 

De wereld blijft mij vreemd, en schemert vaag;

veel schoner is de wereld die ik draag.

 

En rein in ’t duister, groot van gouden licht,

gloeit op mijn hoofd, hoog opgericht,

 

De helm, geklonken aan een kloeken rand,

een stormhoed waarop vurig loofwerk brandt.

 

Daarboven, fonklend in ’t verneveld ruim,

de trotse rilling van een rode pluim.

 

 

ON SEEING REMBRANDT'S

‘MAN WITH HELMET’

 

Dark is the wall, and dark my raiment too,,

dark is my gaze, and dark my face in hue.

 

I live concealed and shall remain unknown,

in me is silence and deep thought ingrown.

 

No wife, friends, son nor maid do I possess,

I’m swathed in holy loneness and distress.

 

The world remains a stranger, vague and dim,

far fairer is the world I bear within.

 

And, pure in darkness, rich with golden light,

there gleams upon my head, held proudly high,

 

The helmet, with its studded sturdy brim,

war headgear on which fiery leafage glints.

 

Above it, glistening in the misty gloom,

the haughty quiver of a russet plume.

 

 

Translated in collaboration with Albert Hagenaars

Poetic Synapses 70

 

Friedrich Hölderlin: 'Hälfte des Lebens'

HÄLFTE DES LEBENS

 

Mit gelben Birnen hänget

Und voll mit wilden Rosen

Das Land in den See,

Ihr holden Schwäne,

Und trunken von Küssen

Tunkt ihr das Haupt

Ins heilignüchterne Wasser.

 

Weh mir, wo nehm ich, wenn

Es Winter ist, die Blumen, und wo

Den Sonnenschein,

Und Schatten der Erde?

Die Mauern stehn

Sprachlos und kalt, im Winde

Klirren die Fahnen.

 

 

HALF OF LIFE

 

With yellow pears full-laden

And covered with wild roses

Land hangs into lake,

You swans alluring,

And drunken with kisses

Dipping your heads

In sacredly sober water.

 

Ah me, where will I, when

The winter’s come, find flowers, and where

The sunshine and

The shadows of the earth?

The walls all stand

Speechless and cold, the wind-caught

Weather-vanes clatter.

  

Bernlef: 'Handen'

 

HANDEN

 

De ene en de andere hand

Ze weten niet van elkaar

De een verdween, de ander bleef

Gescheiden door 372 jaar

Ik kijk ernaar, dan naar mijn hand die schrijft

 

Hoe hij streek voor streek

De hand legde op het hart

Met zijn vingers bijna de geschilderde raakte,

De waarheid van het vermoeide hoofd

Rustend op de fijn geplooide kanten kraag.

 

De man verdween, zijn beeld bleef achter

De stille hand wijst op de schildershand

Die hier tot stilstand kwam.

Ik trek mij terug en licht de hand

Met wat ik schreef tot hier.

 

 

HANDS

 

The one and the other hand

Know nothing of each other

The one long gone, the other lived on

Separated by 372 years

I gaze at it, then at my hand that writes

 

How stroke by stroke he

Laid his hand on his heart

With his fingers almost touched the painted one,

The truth of the weary head resting

On the finely folded lace ruff

 

The man long gone, his portrait living on

The still hand pointing to the painter’s hand

That came here to a standstill.

I withdraw and lift the hand

From what I’ve thus far written.